PORADNIK

Czarny proch

Co warto wiedzie─ç o czarnym prochu?

Czarny proch znany jest od IX wieku. Znalaz┼é swe zastosowanie w r├│┼╝nych dziedzinach, w tym przede wszystkim w militariach. Obecnie w du┼╝ej mierze zosta┼é wyparty przez inne rozwi─ůzania, jednak nadal mo┼╝na go kupi─ç i stosowa─ç.

Czym jest proch? Czy do jego zakupu wymagane jest pozwolenie? Co warto wiedzie─ç o czarnym prochu?

Co to jest proch czarny?

Czarny proch wynaleziono w Chinach w IX wieku. Do XIX wieku by┼é najbardziej rozpowszechnion─ů mieszanin─ů pirotechniczn─ů. Z czasem wypar┼éy go inne rozwi─ůzania, m.in. proch bezdymny czy te┼╝ trotyl.

Proch czarny by┼é stosowany w roli materia┼éu wybuchowego krusz─ůcego. Pomimo tego, ┼╝e zast─ůpiono go innymi materia┼éami, nadal jest produkowany. Obecnie wykorzystuje si─Ö go m.in. do wytwarzania sztucznych ogni, w silnikach rakiet modelarskich, a tak┼╝e replikach broni czarnoprochowej.

W celach militarnych czarny proch u┼╝ywany jest od XI wieku. Stosowano go w rakietach i bombach zapalaj─ůcych, kt├│re wystrzeliwane by┼éy z katapult. Znalaz┼é r├│wnie┼╝ zastosowanie w przeno┼Ťnych miotaczach ognia. Rozw├│j tego urz─ůdzenia mia┼é ogromny wp┼éyw na powstanie broni palnej.

W Polsce najpopularniejszy jest Z┼éoty Stok oraz Vesuvit. Nale┼╝y kupowa─ç wy┼é─ůcznie fabrycznie nowy czarny proch.

Z czego składa się czarny proch?

Proch sk┼éada si─Ö ze sk┼éadnik├│w zmielonych na py┼é. S─ů to: siarka, w─Ögiel drzewny, a tak┼╝e azotan potasu (saletra potasowa).

Za optymalne proporcje uwa┼╝a si─Ö:

  • saletra potasowa ÔÇô 74,64%,
  • w─Ögiel drzewny ÔÇô 13,51%,
  • siarka ÔÇô 11,85%.

W celu polepszenia spalania czarnego prochu zazwyczaj jest on granulowany. Podczas granulowania powsta┼éy produkt prasuje si─Ö na kawa┼éki o identycznej g─Östo┼Ťci (1,7g/cm┬│). Nast─Öpnie kawa┼éki rozkruszane s─ů na granulat.

Do czego jest u┼╝ywany czarny proch?

Wyst─Öpuje kilka klas ziaren prochu m.in.:

  • Fg ÔÇô ziarna grube, wykorzystywane w karabinach wojskowych, ma┼éych armatach, a tak┼╝e strzelbach o du┼╝ym kalibrze,
  • FFg ÔÇô stosowane w broniach ma┼éo i ┼Ťrednio kalibrowych,
  • FFFg ÔÇô wykorzystywane w pistoletach,
  • a tak┼╝e FFFFg ÔÇô stosowane w kr├│tkich pistoletach, panewkach w zamkach ska┼ékowych.

Proch wykorzystuje si─Ö do:

  • fajerwerk├│w i efekt├│w pirotechnicznych,
  • sztucznych ogni,
  • silnik├│w rakiet modelarskich,
  • replik broni czarnoprochowej,
  • kopalni i kamienio┼éom├│w,
  • a tak┼╝e efekt├│w d┼║wi─Ökowych i armat historycznych.

Proch czarny a pozwolenie

Zgodnie z obowi─ůzuj─ůcymi przepisami posiadanie prochu czarnego w Polsce jest w pe┼éni legalne. Konieczne jest jednak spe┼énienie pewnego warunku. Mowa tu o posiadaniu broni palnej wytworzonej przed 1885 rokiem lub jej repliki.

Bez spełnienia tego warunku posiadanie czarnego prochu jest nielegalne.

Jak przechowywa─ç czarny proch?

Podstawowe zasady przechowywania czarnego prochu:

  • Proch nie powinien by─ç przechowywany w pojemnikach, kt├│re mog─ů si─Ö elektryzowa─ç.
  • Nie wolno przechowywa─ç prochu czarnego razem z kapiszonami.
  • Nie wolno przechowywa─ç prochu w temperaturze ponad 75 st. Celsjusza, poniewa┼╝ w wy┼╝szych temperaturach siarka mo┼╝e sublimowa─ç.
  • Zaleca si─Ö przechowywanie prochu w suchych, oryginalnych, a tak┼╝e fabrycznych opakowaniach. Warto r├│wnie┼╝ zapozna─ç si─Ö z zaleceniami producenta dotycz─ůcymi przechowywania.

Gdzie kupi─ç czarny proch?

Czarny proch to podstawowy, obok kuli, element wykorzystywany podczas strzelania z broni czarnoprochowej. Wa┼╝na jest zar├│wno sama jako┼Ť─ç, jak i odpowiednie dobranie prochu.

Proch najbezpieczniej kupi─ç w:

  • sklepach stacjonarnych,
  • sklepach internetowych,
  • a tak┼╝e u indywidualnych sprzedawc├│w.

Podmiot sprzedaj─ůcy czarny proch musi zweryfikowa─ç kupuj─ůcego. Materia┼é ten mog─ů nabywa─ç wy┼é─ůcznie osoby pe┼énoletnie b─Öd─ůce w┼éa┼Ťcicielami replik broni palnej rozdzielnego ┼éadowania. Konieczne jest okazanie dowodu to┼╝samo┼Ťci oraz Europejskiej karty broni palnej.

Czy mo┼╝na samemu wytworzy─ç czarny proch?

Samodzielne wytwarzania czarnego prochu jest nie tylko niebezpieczne, ale także nielegalne (niezgodne z prawem). Nie można go produkować w domowych warunkach. Może to grozić samozapłonem, a nawet wybuchem.

W Internecie mo┼╝na znale┼║─ç wiele przepis├│w na przygotowanie prochu w domowych warunkach, jednak poprawne wytworzenie takiego materia┼éu nie jest proste. Firmy legalnie produkuj─ůce czarny proch strzeg─ů tajemnic dotycz─ůcych procesu produkcyjnego.

Natomiast osoba, kt├│ra chce samodzielnie wytwarza─ç proch, powinna liczy─ç si─Ö z konsekwencjami w my┼Ťl art. 171. ┬ž 1 KK:

ÔÇ×Kto, bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, wyrabia, przetwarza, gromadzi, posiada, pos┼éuguje si─Ö lub handluje substancj─ů lub przyrz─ůdem wybuchowym, materia┼éem radioaktywnym, urz─ůdzeniem emituj─ůcym promienie jonizuj─ůce lub innym przedmiotem lub substancj─ů, kt├│ra mo┼╝e sprowadzi─ç niebezpiecze┼ästwo dla ┼╝ycia lub zdrowia wielu os├│b albo mienia w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolno┼Ťci od 6 miesi─Öcy do lat 8ÔÇŁ.

Warto także zaznaczyć, że proch wyprodukowany samodzielnie w domu nie tylko stwarza niebezpieczeństwo jego używania, ale także sprawia, że strzelanie nie daje takiego samego komfortu (zapłon, opóźnienie, moc) jak w przypadku fabrycznie nowego produktu.

Cena czarnego prochu

Cena czarnego prochu zale┼╝y od jego rodzaju, jako┼Ťci oraz producenta. W przypadku popularnego Z┼éotego Stoku nale┼╝y liczy─ç si─Ö z cen─ů ok. 150-200 z┼éotych/kg. Vesuvit to natomiast wydatek rz─Ödu 70-180 z┼éotych/kg. Mo┼╝na r├│wnie┼╝ spotka─ç si─Ö z dro┼╝szymi produktami ÔÇô za 300 z┼éotych/kg.

 

Czarny proch towarzyszy nam od setek lat. Obecnie najcz─Ö┼Ťciej si─Ögaj─ů po niego osoby maj─ůce w swych zbiorach bro┼ä czarnoprochow─ů lub jej repliki. Warto jednak pami─Öta─ç o tym, ┼╝e s─ů pewne obwarowania prawne, kt├│rych powinni przestrzega─ç strzelcy korzystaj─ůcy z tego rozwi─ůzania.

Czy korzystacie z prochu i broni czarnoprochowej?

[G┼éos├│w: 1   Average: 5/5]

Podobny artykuł

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Zobacz te┼╝
Close
Close
Close