PORADNIKPRAWO

Prawo u┼╝ycia broni

Czym jest prawo u┼╝ycia broni?

Prawo u┼╝ycia broni to inaczej sytuacje, w kt├│rych mo┼╝liwe jest u┼╝ycie broni palnej przez uprawnione do tego podmioty. Przeprowadzone badania wskazuj─ů, ┼╝e mo┼╝liwo┼Ť─ç u┼╝ycia broni przez ofiary pomaga ograniczy─ç lub te┼╝ wr─Öcz ca┼ékowicie wyeliminowa─ç urazy spowodowane napa┼Ťci─ů agresora.

Co zatem warto wiedzie─ç o prawie u┼╝ycia broni?

Co to jest prawo u┼╝ycia broni?

Wed┼éug art. 4, ust. 1. Ustawy o ┼Ťrodkach przymusu bezpo┼Ťredniego i broni palnej u┼╝ycie broni palnej to:

ÔÇ×oddanie strza┼éu w kierunku osoby z zastosowaniem amunicji penetracyjnejÔÇŁ.

Prawo u┼╝ycia broni okre┼Ťla natomiast sytuacje, w kt├│rych mo┼╝na u┼╝y─ç broni palnej, tym samym odda─ç strza┼é w kierunku osoby z zastosowaniem amunicji penetracyjnej (bojowej).

Warunki u┼╝ycia broni w ┼Ťwietle ustawy o ┼Ťrodkach przymusu bezpo┼Ťredniego i broni palnej

Zgodnie z art. 45 Ustawy broni palnej mo┼╝na u┼╝y─ç, je┼╝eli zaistnieje co najmniej jedna z nast─Öpuj─ůcych sytuacji:

ÔÇ×konieczno┼Ť─ç odparcia bezpo┼Ťredniego, bezprawnego zamachu na:

a)┬á┼╝ycie, zdrowie lub wolno┼Ť─ç uprawnionego lub innej osoby albo konieczno┼Ť─ç przeciwdzia┼éania czynno┼Ťciom zmierzaj─ůcym bezpo┼Ťrednio do takiego zamachu,

b)┬áwa┼╝ne obiekty, urz─ůdzenia lub obszary albo konieczno┼Ť─ç przeciwdzia┼éania czynno┼Ťciom zmierzaj─ůcym bezpo┼Ťrednio do takiego zamachu,

c)┬ámienie, kt├│ry stwarza jednocze┼Ťnie bezpo┼Ťrednie zagro┼╝enie ┼╝ycia, zdrowia lub wolno┼Ťci uprawnionego lub innej osoby, albo konieczno┼Ť─ç przeciwdzia┼éania czynno┼Ťciom zmierzaj─ůcym bezpo┼Ťrednio do takiego zamachu,

d)┬ánienaruszalno┼Ť─ç granicy pa┼ästwowej przez osob─Ö, kt├│ra wymusza przekroczenie granicy pa┼ästwowej przy u┼╝yciu pojazdu, broni palnej lub innego niebezpiecznego przedmiotu,

e)┬ábezpiecze┼ästwo konwoju lub doprowadzeniaÔÇŁ

>> Broni palnej mo┼╝na wi─Öc u┼╝y─ç w przypadku zamachu na osob─Ö lub te┼╝ wa┼╝ne obiekty, urz─ůdzenia czy mienie, na kt├│re zamach mo┼╝e stwarza─ç zagro┼╝enie ┼╝ycia, zdrowia, a tak┼╝e wolno┼Ťci. Tak─ů sytuacj─ů jest tak┼╝e z┼éamanie nienaruszalno┼Ťci granicy pa┼ästwowej.

 

ÔÇ×konieczno┼Ť─ç przeciwstawienia si─Ö osobie:

a)┬ániepodporz─ůdkowuj─ůcej si─Ö wezwaniu do natychmiastowego porzucenia broni, materia┼éu wybuchowego lub innego niebezpiecznego przedmiotu, kt├│rego u┼╝ycie mo┼╝e zagrozi─ç ┼╝yciu, zdrowiu lub wolno┼Ťci uprawnionego lub innej osoby,

b)┬ákt├│ra usi┼éuje bezprawnie odebra─ç bro┼ä paln─ů uprawnionemu lub innej osobie uprawnionej do jej posiadaniaÔÇŁ

>> Broni palnej mo┼╝na u┼╝y─ç wobec osoby, kt├│ra grozi broni─ů, materia┼éem wybuchowym czy innym niebezpiecznym przedmiotem zagra┼╝aj─ůcym ┼╝yciu, zdrowiu lub wolno┼Ťci. Ponadto przepis ten ma zastosowanie w przypadku napastnika, kt├│ry chce odebra─ç bro┼ä osobie uprawnionej do jej posiadania.

 

ÔÇ×bezpo┼Ťredni po┼Ťcig za osob─ů, wobec kt├│rej:

a)┬áu┼╝ycie broni palnej by┼éo dopuszczalne w przypadkach okre┼Ťlonych w pkt 1 lit. a-d i pkt 2,

b)┬áistnieje uzasadnione podejrzenie, ┼╝e pope┼éni┼éa przest─Öpstwo, o kt├│rym mowa w┬áart. 115 ┬ž 20,┬áart. 148,┬áart. 156 ┬ž 1,┬áart. 163-165,┬áart. 197,┬áart. 252┬ái┬áart. 280-282┬áustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karnyÔÇŁ

>> Broń palna może zostać również wykorzystana wobec osób, w przypadku których istnieje uzasadnione podejrzenie o popełnienie przestępstwa m.in. o charakterze terrorystycznym, zabójstwa, uszczerbku na zdrowiu, braniu zakładnika, gwałtu, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu, a także przeciwko mieniu.

 

ÔÇ×konieczno┼Ť─ç:

a) ujęcia osoby:

ÔÇô┬áwobec kt├│rej u┼╝ycie broni palnej by┼éo dopuszczalne w przypadkach okre┼Ťlonych w pkt 1 lit. a-d i pkt 2,

ÔÇô wobec kt├│rej istnieje uzasadnione podejrzenie, ┼╝e pope┼éni┼éa przest─Öpstwo, o kt├│rym mowa w art. 115 ┬ž 20, art. 148, art. 156 ┬ž 1, art. 163-165, art. 197, art. 252 i art. 280-282 KK,

ÔÇô┬ádokonuj─ůcej zamachu, o kt├│rym mowa w pkt 1 lit. d lub e,

ÔÇô┬áje┼╝eli schroni┼éa si─Ö w miejscu trudno dost─Öpnym, a z okoliczno┼Ťci zdarzenia wynika, ┼╝e mo┼╝e u┼╝y─ç broni palnej lub innego niebezpiecznego przedmiotu,

b)┬áuj─Öcia lub udaremnienia ucieczki osoby zatrzymanej, tymczasowo aresztowanej lub odbywaj─ůcej kar─Ö pozbawienia wolno┼Ťci, je┼╝eli:

ÔÇô┬áucieczka tej osoby stwarza zagro┼╝enie ┼╝ycia lub zdrowia uprawnionego lub innej osoby,

ÔÇô┬áistnieje uzasadnione podejrzenie, ┼╝e osoba ta mo┼╝e u┼╝y─ç materia┼é├│w wybuchowych, broni palnej lub innego niebezpiecznego przedmiotu,

ÔÇô pozbawienie wolno┼Ťci nast─ůpi┼éo w zwi─ůzku z uzasadnionym podejrzeniem lub stwierdzeniem pope┼énienia przest─Öpstwa, o kt├│rym mowa w art. 115 ┬ž 20, art. 148, art. 156 ┬ž 1, art. 163-165, art. 197, art. 252 i art. 280-282 KK,

c)┬áuj─Öcia lub udaremnienia ucieczki osoby zatrzymanej, tymczasowo aresztowanej lub odbywaj─ůcej kar─Ö pozbawienia wolno┼Ťci w zwi─ůzku z uzasadnionym podejrzeniem lub stwierdzeniem pope┼énienia lub przygotowania do pope┼énienia przest─Öpstwa, o kt├│rym mowa w:

ÔÇô┬áart. 5 ust. 1 pkt 2┬áustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpiecze┼ästwa Wewn─Ötrznego oraz Agencji Wywiadu,

ÔÇô┬áart. 2 ust. 1 pkt 1┬áustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze,

ÔÇô┬áart. 5 ust. 1 pkt 1┬áustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o S┼éu┼╝bie Kontrwywiadu Wojskowego oraz S┼éu┼╝bie Wywiadu WojskowegoÔÇŁ

>> Broni palnej mo┼╝na u┼╝y─ç w przypadku m.in. osoby, wobec kt├│rej zachodzi podejrzenie, ┼╝e mo┼╝e u┼╝y─ç broni , a ukry┼éa si─Ö w miejscu trudno dost─Öpnym. Przepisy maj─ů zastosowanie w przypadku os├│b, kt├│re s─ů zatrzymane, tymczasowo aresztowane lub odbywaj─ů kar─Ö pozbawienia wolno┼Ťci.

 

ÔÇ×konieczno┼Ť─ç udaremnienia ucieczki osoby pozbawionej wolno┼Ťci z aresztu ┼Ťledczego lub zak┼éadu karnego oraz osoby konwojowanej lub doprowadzanej, a tak┼╝e po┼Ťcig za t─ů osob─ůÔÇŁ.

Uprawnieni do u┼╝ywania broni palnej

Wed┼éug Art. 2 Ustawy o ┼Ťrodkach przymusu bezpo┼Ťredniego i broni palnej uprawnieni do u┼╝ywania broni s─ů funkcjonariusze:

  • Agencji Bezpiecze┼ästwa Wewn─Ötrznego,
  • Agencji Wywiadu,
  • S┼éu┼╝by Ochrony Pa┼ästwa,
  • S┼éu┼╝by Celno-Skarbowej,
  • Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
  • S┼éu┼╝by Wi─Öziennej,
  • Stra┼╝y Granicznej,
  • Stra┼╝y Marsza┼ékowskiej,
  • Policji,
  • stra┼╝y ochrony kolei,
  • Stra┼╝y Parku,
  • funkcjonariusze i ┼╝o┼énierze S┼éu┼╝by Kontrwywiadu Wojskowego,
  • stra┼╝nicy stra┼╝y gminnych (miejskich),
  • stra┼╝nicy Stra┼╝y Le┼Ťnej,
  • funkcjonariusze i ┼╝o┼énierze S┼éu┼╝by Wywiadu Wojskowego,
  • stra┼╝nicy Pa┼ästwowej Stra┼╝y ┼üowieckiej,
  • stra┼╝nicy Pa┼ästwowej Stra┼╝y Rybackiej,
  • ┼╝o┼énierze ┼╗andarmerii Wojskowej lub wojskowych organ├│w porz─ůdkowych,
  • pracownicy ochrony uprawnieni do u┼╝ycia lub wykorzystania ┼Ťrodk├│w przymusu bezpo┼Ťredniego lub broni palnej,
  • ┬áa tak┼╝e inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Prawo użycia broni w obronie własnej

Powy┼╝sze przepisy maj─ů zastosowanie przede wszystkim do s┼éu┼╝b mundurowych oraz funkcjonariuszy publicznych. Rodzi si─Ö jednak pytanie, jakie szanse ma osoba fizyczna, kt├│rej grozi niebezpiecze┼ästwo ze strony silniejszego lub uzbrojonego napastnika?

Zwolennicy dost─Öpu do broni najpewniej odpowiedzieliby, ┼╝e taka osoba ma du┼╝e szanse, o ile sama b─Ödzie mog┼éa skorzysta─ç z prawa u┼╝ycia broni. Przeciwnicy natomiast stwierdziliby, ┼╝e posiadanie broni przez obie strony mog┼éoby wi─ůza─ç si─Ö z wi─Öksz─ů liczb─ů ofiar.

Prawo u┼╝ycia broni w obronie w┼éasnej ÔÇô co zatem mo┼╝na powiedzie─ç o tej kwestii, odnosz─ůc si─Ö do os├│b fizycznych?

U┼╝ycie broni w obronie w┼éasnej ÔÇô badania i analizy

Badanie przeprowadzone w 2013 roku w USA na zlecenie Baracka Obamy donosi, ┼╝e osoby, kt├│re mog┼éy skorzysta─ç z broni palnej w obliczu niebezpiecze┼ästwa, mia┼éy mniejsze wska┼║niki obra┼╝e┼ä w por├│wnaniu do os├│b, kt├│re mia┼éy do dyspozycji wy┼é─ůcznie inne formy samoobrony.

Jongyeon Tark z Uniwersytetu Stanowego Florydy r├│wnie┼╝ pochyli┼é si─Ö nad kwesti─ů u┼╝ycia broni przez ofiary. Wynikiem jego dzia┼éa┼ä jest natomiast analiza na podstawie ponad 27 tys. przest─Öpstw, w kt├│rych dosz┼éo do bezpo┼Ťredniej konfrontacji ofiary i napastnika.

W badaniu Tarka wzi─Öto pod uwag─Ö r├│┼╝ne rodzaje napa┼Ťci, a tak┼╝e r├│┼╝ne metody samoobrony. Obliczono tak┼╝e odsetek obra┼╝e┼ä, kt├│rych dozna┼éa osoba broni─ůca si─Ö przed atakiem napastnika.

Z analiz Tarka wynika, ┼╝e ofiary, kt├│re u┼╝y┼éy broni palnej, zaskakuj─ůc swojego napastnika, ani razu nie dozna┼éy ┼╝adnego powa┼╝nego uszczerbku. R├│wnie┼╝ samo wyci─ůgni─Öcie broni w celu przestraszenia zwi─Ökszy┼éo szanse ofiary, skutecznie odstraszaj─ůc i zniech─Öcaj─ůc agresora do ataku.

Okaza┼éo si─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e bro┼ä palna jest najskuteczniejszym narz─Ödziem w przypadku konieczno┼Ťci obrony miru domowego. Prawo u┼╝ycia broni pozwala chroni─ç w├│wczas zar├│wno samo mienie, jak i domownik├│w. Natomiast we wszystkich analizowanych przez Tarka przypadkach w┼éamywacz po zauwa┼╝eniu broni, zrezygnowa┼é ze swoich zamiar├│w.

Prawo u┼╝ycia broni a ┼Ťwiadomo┼Ť─ç posiadacza pozwolenia na bro┼ä

Bro┼ä palna nie jest zabawk─ů i raczej ka┼╝dy posiadacz pozwolenia ma tak─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç. Zwolennicy dost─Öpu do broni przekonuj─ů wi─Öc, ┼╝e w odpowiednich r─Ökach mo┼╝e by─ç ona narz─Ödziem do obrony przed napastnikami. Przypomnijmy, ┼╝e w wielu przypadkach wystarczy sam widok broni, aby agresor skapitulowa┼é.

Posiadacze pozwolenia na bro┼ä to najcz─Ö┼Ťciej osoby, kt├│re s─ů odpowiedzialne, ostro┼╝ne i kieruj─ů si─Ö przede wszystkim zasadami bezpiecze┼ästwa. Bardzo wa┼╝na jest wi─Öc samo┼Ťwiadomo┼Ť─ç posiadaczy pozwolenia na bro┼ä.

Prawo u┼╝ycia broni powinno by─ç przede wszystkim prawem ewentualnych ofiar, a nie napastnik├│w.

 

Prawo u┼╝ycia broni w Polsce jest natomiast do┼Ť─ç kontrowersyjnym tematem. Liczni s─ů zwolennicy u┼éatwionego dost─Öpu do broni, ale r├│wnie┼╝ i przeciwnicy. Obecnie Ustawa o ┼Ťrodkach przymusu bezpo┼Ťredniego i broni palnej jasno wskazuje, kto i w jakich sytuacjach mo┼╝e skorzysta─ç z takiego prawa.

[G┼éos├│w: 0   Average: 0/5]

Podobny artykuł

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Zobacz te┼╝
Close
Close
Close