Aktualno┼ŤciARTYKU┼üYOsprz─Öt / AkcesoriaPORADNIK

Lunety celownicze

Wszystko co musisz wiedzie─ç o lunetach celowniczych

Lunety celownicze to inaczej celowniki optyczne. Z ich pomoc─ů mo┼╝na zwi─Ökszy─ç precyzj─Ö strzelania. Wbrew pozorom ┼Ťwietnie spisuj─ů si─Ö nie tylko podczas polowa┼ä.

Co warto wiedzie─ç o lunetach? Na jakie parametry nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö?

Co to s─ů lunety celownicze?

Problemem jest jednoczesne uzyskanie ostrego obrazu szczerbinki, muszki oraz celu. Oko dostraja si─Ö osobno do ka┼╝dego z tych element├│w. Dlatego te┼╝ przy bardzo dalekich odleg┼éo┼Ťciach niemo┼╝liwe jest precyzyjne wycelowanie w obiekt. W takim przypadku rozwi─ůzaniem mog─ů by─ç lunety.

Lunety celownicze nazywane s─ů r├│wnie┼╝ celownikami optycznymi. Z ich u┼╝yciem mo┼╝na w pe┼éni wykorzysta─ç potencja┼é ka┼╝dej broni. Pozwalaj─ů na dok┼éadne wymierzenie nawet odleg┼éych cel├│w. Upraszczaj─ů proces celowania. Dlatego te┼╝ wystarczy, ┼╝e strzelec zgra krzy┼╝ celowniczy z celem i odda strza┼é.

Lunety u┼╝ywane s─ů przez my┼Ťliwych, mi┼éo┼Ťnik├│w strzelectwa, a tak┼╝e ASG. Podnosz─ů bezpiecze┼ästwo na polu bitwy, dodatkowo daj─ůc przewag─Ö taktyczn─ů nad przeciwnikiem (celem).

Parametry celownik├│w optycznych

Ka┼╝da luneta celownicza ma swoje parametry. Podstawowe oznaczenia celownik├│w optycznych to:

  • Powi─Ökszenie (sta┼ée lub zmienne) ÔÇô w rekreacji najcz─Ö┼Ťciej spotykane jest powi─Ökszenie zmienne 3-9x. x3 pozwala na uzyskanie szerokiego pola widzenia, natomiast x9 ÔÇô du┼╝ego przybli┼╝enia na ma┼éy cel.
  • ┼Ürednica tubusu (zazwyczaj 25,4 lub 30 mm) ÔÇô rura o ┼Ťrednicy 30 mm umo┼╝liwia wykorzystanie du┼╝ych powi─Öksze┼ä oraz pozytywnie wp┼éywa na transmisj─Ö ┼Ťwiat┼éa.
  • ┼Ürednica obiektywu (20 ÔÇô 60 mm) ÔÇô zasada jest taka, ┼╝e im wi─Ökszy obiektyw, tym wi─Öcej ┼Ťwiat┼éa mo┼╝e wpa┼Ť─ç do ┼Ťrodka. Najcz─Ö┼Ťciej spotyka si─Ö modele z zakresu od 32 do 44 mm.
  • Pole widzenia ÔÇô okre┼Ťla szeroko┼Ť─ç widzianego obrazu. Warto┼Ť─ç podawana w stopach, jardach lub metrach. Regu┼éa jest taka, ┼╝e im mniejsze powi─Ökszenie, tym szersze pole widzenia.
  • Rodzaj krzy┼╝a ÔÇô m.in. duplex (30/30), niemiecki, nr 4, nr4A, TDS, Ballistic czy te┼╝ Mil-Dot.
  • Regulacja paralaksy ÔÇô boczna lub na tubusie. Pozwala na dostrojenie ostro┼Ťci krzy┼╝a do ostro┼Ťci celu, umo┼╝liwia oszacowanie odleg┼éo┼Ťci od obiektu.
  • Pod┼Ťwietlenie ÔÇô niekt├│re modele wyposa┼╝one s─ů w kilkustopniowe pod┼Ťwietlenie krzy┼╝a lub jego cz─Ö┼Ťci centralnej. Pod┼Ťwietlenie mo┼╝e wyst─Öpowa─ç w jednej lub dw├│ch barwach.

Czym jest pole widzenia w lunecie?

Pole widzenia (ang. field of view) to inaczej szeroko┼Ť─ç widzianego przez lunet─Ö obrazu, kt├│ry znajduje si─Ö w pewnej odleg┼éo┼Ťci. Tak jak zosta┼éo wspomniane, warto┼Ť─ç ta okre┼Ťlana jest w metrach, jardach lub stopach na 100 metr├│w czy te┼╝ jard├│w.

Czym jest sprawno┼Ť─ç lunety?

Sprawno┼Ť─ç lunety nazywana jest liczb─ů zmierzchow─ů. Mianem tym okre┼Ťla si─Ö sprawno┼Ť─ç uk┼éadu optycznego w warunkach s┼éabego o┼Ťwietlenia. Parametr ten jest ┼éatwy w wyliczeniu.

Stanowi pierwiastek kwadratowy iloczynu powi─Ökszenia i ┼Ťrednicy obiektywu. Im wy┼╝szy wynik, tym uzyskany obraz b─Ödzie lepszy, wyra┼║niejszy.

Czym jest siatka celownicza?

Siatka celownicza nazywana jest tak┼╝e krzy┼╝em celowniczym. Pod t─ů nazw─ů kryje si─Ö celownik umieszczony w lunecie. Podczas patrzenia przez lunet─Ö celownik mo┼╝e by─ç widoczny w postaci nitek, belek, siatek czy te┼╝ punkt├│w.

W trakcie strzelania nale┼╝y krzy┼╝yk lub ostrze grota nakierowa─ç na cel. Poziome oraz pionowe nitki, belki, punkty lub te┼╝ dodatkowe siatki s─ů elementami pomocniczymi, zwi─Ökszaj─ůcymi precyzj─Ö celowania.

Czym jest MOA?

MOA (ang. Minute Of Angle) to minuta k─ůtowa b─Öd─ůca miar─ů k─ůta. Pod t─ů nazw─ů kryje si─Ö jednostka, kt├│ra okre┼Ťla przesuni─Öcie punktu celowania przy obrocie pokr─Öt┼éa regulacji krzy┼╝a w poziomie lub pionie o jedno klikni─Öcie.

Precyzyjne lunety celownicze wyposa┼╝one s─ů w regulacj─Ö o 1/8 MOA, czyli ok. 0,38 cm / 100 m.

Czym jest b┼é─ůd paralaksy?

Podczas przyk┼éadania oka do okularu lunety bardzo rzadko zdarza si─Ö, ┼╝e o┼Ť oka nak┼éada si─Ö na o┼Ť lunety. W takim przypadku zauwa┼╝a si─Ö nieznacznie odchylone od punktu celowania w postaci przestrzelin na celu. Dzieje si─Ö tak ze wzgl─Ödu na mniejsz─ů lub wi─Öksz─ů odleg┼éo┼Ť─ç od celu ni┼╝ ta, na kt├│r─ů zosta┼éa ustawiona luneta.

Ma to szczeg├│lne znaczenie podczas strzelania precyzyjnego m.in. z broni pneumatycznej czy te┼╝ podczas polowa┼ä na ma┼ée zwierz─Öta z wi─Ökszych odleg┼éo┼Ťci. Z tego te┼╝ wzgl─Ödu wiele lunet wyposa┼╝onych jest w regulacj─Ö paralaksy.

Zazwyczaj regulacja ta mo┼╝liwa jest za pomoc─ů pier┼Ťcienia na obiektywie lub te┼╝ pokr─Öt┼éa na wie┼╝y regulacyjnej. Aby jednak skorzysta─ç z tej funkcji, konieczne jest dobre oszacowanie odleg┼éo┼Ťci od celu.

Lunety celownicze a suchy azot

Tubus lunety najcz─Ö┼Ťciej wype┼énia suchy azot. Takie rozwi─ůzanie zapobiega parowaniu szkie┼é uk┼éadu optycznego od wewn─ůtrz. Mo┼╝e doj┼Ť─ç do tego podczas przenoszenia sprz─Ötu optycznego mi─Ödzy miejscami o du┼╝ej r├│┼╝nicy temperatury.

Zaparowane szk┼éa uniemo┼╝liwi┼éyby przynajmniej na jaki┼Ť czas korzystanie z lunety. Na szcz─Ö┼Ťcie suchy azot eliminuje ten problem.

Po co stosuje si─Ö lunety celownicze?

W┼Ťr├│d zalet stosowania lunet celowniczych wymienia si─Ö:

  • uproszczenie procesu celowania dzi─Öki kilkukrotnemu przybli┼╝eniu obiektu,
  • u┼éatwienie zgrywania krzy┼╝a z celem,
  • zwi─Ökszenie precyzji oddawanych strza┼é├│w,
  • zapewnienie wyra┼║nego widzenia celu bez wzgl─Ödu na por─Ö dnia oraz warunki atmosferyczne (tak┼╝e po zmierzchu, w mgliste dni),
  • a tak┼╝e zapewnienie odpowiednio szerokiego pola widzenia.

Lunety celownicze a odporno┼Ť─ç na odrzut

Wato mie─ç ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e lunety celownicze s─ů osprz─Ötem delikatnym, zatem wra┼╝liwym na wiele czynnik├│w. Wyposa┼╝one s─ů w mn├│stwo element├│w, co wp┼éywa na z┼éo┼╝ono┼Ť─ç ich konstrukcji. Natomiast ka┼╝dy wstrz─ůs mo┼╝e negatywnie wp┼éyn─ů─ç na celownik.

Z tego te┼╝ wzgl─Ödu uk┼éad optyczny zabezpieczony jest zazwyczaj wysokiej jako┼Ťci tubusem. Ochron─Ö zapewnia tak┼╝e odpowiedni spos├│b zamontowania poszczeg├│lnych element├│w. Cz─Ö┼Ťci nie mog─ů si─Ö przesuwa─ç wzgl─Ödem siebie na skutek mocnego odrzutu po oddaniu strza┼éu.

Dopuszczalne jest przesuni─Öcie wynosz─ůce 0,005 mm. Inaczej m├│wi─ů, jest to przesuni─Öcie punktu trafienia od celu o ok. 5 mm na odleg┼éo┼Ť─ç 100 m.

Monta┼╝ lunety celowniczej

Przed zakupem celownika nale┼╝y upewni─ç si─Ö, czy dany model jest przystosowany do u┼╝ytku na konkretny model broni. Najlepiej zdecydowa─ç si─Ö na osprz─Öt dedykowany do danego typu broni.

Instrukcja monta┼╝u lunety krok po kroku

Monta┼╝ lunety celowniczej jest bardzo prosty i polega na:

  • za┼éo┼╝eniu celownika optycznego na specjaln─ů szyn─Ö monta┼╝ow─ů (bez mocnego dokr─Öcania obejm),
  • przyj─Öciu wygodnej pozycji strzeleckiej przez u┼╝ytkownika,
  • przesuni─Öciu lunety w prz├│d lub ty┼é, tak, aby w okularze widoczny by┼é pe┼éen obraz; odleg┼éo┼Ť─ç oka od lunety powinna wynosi─ç ok. 90 mm (nie mniej ni┼╝ 75 mm),
  • ostatnim krokiem jest za┼Ť dokr─Öcenie obejmy na szynie monta┼╝owej.

Osoby, kt├│re nosz─ů okulary lub korzystaj─ů z kalibru Magnum, powinny po ustawieniu odpowiedniej odleg┼éo┼Ťci przesun─ů─ç celownik do przodu o ok. 1,5 mm. Zwi─Ökszy to bezpiecze┼ästwo korzystania z broni z lunet─ů.

Rodzaje lunet celowniczych

Najogólniejszy podział lunet celowniczych obejmuje:

  • celowniki ze zmiennym powi─Ökszeniem, czyli tzw. zoomem, na przyk┼éad:
    > 3-9×40,
    > 4-12×40,
    > 4-16×40,
    > a tak┼╝e 6-24×40,
  • celowniki o sta┼éym powi─Ökszeniu, na przyk┼éad:
    > 4×40,
    > 6×40,
    > a tak┼╝e 10×40.

Ile kosztuj─ů lunety celownicze?

W zale┼╝no┼Ťci od rodzaju lunet celowniczych nale┼╝y liczy─ç si─Ö z wydatkiem od kilkuset z┼éotych do kilku tysi─Öcy z┼éotych.

Oto kilka ┼Ťrednich cen celownik├│w optycznych, na przyk┼éad:

  • Strike Systems 4×32 ÔÇô ok. 140 z┼éotych,
  • Walther 4X32 z monta┼╝em 11 mm┬áÔÇô ok. 220 z┼éotych,
  • Hawke Vantage 4×32 AO ÔÇô ok. 270 z┼éotych,
  • Delta Optical Classic 3-9×40 MilDot ÔÇô ok. 500 z┼éotych,
  • Theta Optics 4×32 E z kolimatorem micro ÔÇô ok. 1000 z┼éotych,
  • Bushnell Engage 3-12×56 ÔÇô ok. 1700 z┼éotych,
  • Delta Optical Titanium HD 2,5-15×56 SF 2D ÔÇô ok. 3300 z┼éotych,
  • Hawke Sidewinder 10-50×60 TMX ÔÇô ok. 3500 z┼éotych,
  • Delta Optical Titanium HD 4-24×50 SFP 4A S ÔÇô ok. 4000 z┼éotych,
  • Delta Optical Titanium HD 4-24×50 4A SB MIL ÔÇô ok. 4400 z┼éotych,
  • Bushnell Elite Tactical XRS II 4,5-30×50 FPP G3 IR Grey ÔÇô ok. 9000 z┼éotych,
  • a tak┼╝e Vortex Razor III HD 1-10×24 MRAD ÔÇô ok. 9500 z┼éotych.

Gdzie kupi─ç lunety celownicze?

Lunety celownicze najlepiej kupowa─ç w sprawdzonych sklepach z broni─ů i osprz─Ötem czy te┼╝ optyk─ů. Dzi─Öki temu zyskujemy pewno┼Ť─ç, ┼╝e s─ů one odpowiednio wysokiej jako┼Ťci, a poszczeg├│lne komponenty s─ů oryginalne.

Dlatego te┼╝, je┼╝eli zale┼╝y nam na precyzyjnym strzelaniu, powinny┼Ťmy zainwestowa─ç w odpowiedni sprz─Öt. Tanie odpowiedniki mog─ů wr─Öcz utrudnia─ç strzelanie, tym samym zniech─Öci─ç do korzystania z tego typu osprz─Ötu w przysz┼éo┼Ťci.

 

Lunety celownicze to atrybut nie tylko my┼Ťliwych, ale tak┼╝e strzelc├│w uprawiaj─ůcych strzelectwo rekreacyjne. Du┼╝y wyb├│r modeli sprawia, ┼╝e ka┼╝dy z pewno┼Ťci─ů znajdzie celownik o odpowiednich parametrach. Monta┼╝ lunety celowniczej jest prosty i nie wymaga fachowej wiedzy. Ka┼╝dy u┼╝ytkownik bez problemu sobie z tym poradzi.

Czy macie w swoich szafach lunety celownicze?

[G┼éos├│w: 1   Average: 5/5]
Tagi

Podobny artykuł

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Close